Bilgisayar Nedir? Nasıl Kullanılır

BİLGİSAYAR NEDİR?

 

Bilgisayar verileri işleyen, elektronik bir araçtır. Verileri hızla ve istenen biçimde işler ve depolar. Bilgisayar gerçekte, matematik ve fiziğin basit ilkelerine uygun olarak çalışır. Bilgisayar, verilen işlemleri çok hızlı yapabilme ve verilen bilgileri uzun süre saklayabilme özelliğine sahiptir.

 

 

BİLGİSAYARIN ÇALIŞMA ŞEMASI

 

                 BİLGİSAYAR PROGRAMI

 

PROGRAM : Bilgisayarın herhangi bir işi yapabilmesi için o işi en ince ayrıntısına kadar tüm kuralları adım adım tamamlayan komutlar dizisidir.Hiç bir bilgisayar program olmadan çalışamaz. Bir bilgisayarın işleme geçebilmesi için gereken ve gerekebilecek programların tümüne de YAZILIM (Software) denir.

 

DONANIM (Hardware): Bilgisayarın elektronik ve mekanik aksamına verilen genel isimdir. Örneğin; ekran, klavye, disket sürücüsü, cd sürücüsü vs….. birer donanım unsurudurlar.

 

 

 

İŞLETİM SİSTEMİ (Operating system): Bilgisayarın çalışma sistemini, bilgisayarın sahip olduğu kaynakları da kullanarak sağlayan destek yazılımıdır. Örneğin; MS_dos, Unix, Windows vs…

 

 

BİLGİSAYAR TÜRLERİ

 

Genellikle bilgisayarlar, merkezi işlem birimlerinin hızına ve ana belleklerinin kapasitesine göre sınıflandırılırlar.

 

Günümüzde, şu an var olan 4 tür bilgisayar vardır:

 

  1. Süper bilgisayarlar: bunlar, hızı çok çok fazla ve bellekleri en geniş olan bilgisayarlardır. Çok geniş kapsamlı alanlarda kullanılırlar ve kompleks yapıya sahiptirler. Örneğin; 24 saatlik hava tahmini için 100 trilyon işlemi 4 dakikada yapabilirler.
  2. Büyük boy bilgisayarlar (Mainframe): Kapasitesi ve hızı büyük olan bilgisayarlardır. Büyük kuruluşların tüm işlemlerini yapabilecek yetenektedirler. En önemli özellikleri; ayni anda yüzlerce kullanıcı tarafından kullanılabilirler.
  3. Küçük boy bilgisayarlar (Laptop):Büyük boy bilgisayarların küçültülmüş şeklidir denilebilir.
  4. Kişisel bilgisayarlar (Personal Computer PC): Kullanım açısından rahat ve bir masaya sığabilen bilgisayarlardır. Tek bir kullanıcıya hitap ederler.

 

DERSİMİZ PC`LER ÜZERİNDE OLCAKTIR

 

PC`ler 3 ana bölümden oluşur.

 

  1. GİRİŞ BİRİMİ

Bilgisayarların ana birimine veri göndermeye yarar. Giriş birimini oluşturan klavye (keyboard) ve fare (mouse) dediğimiz ünitelerdir.

Klavye : Bilgisayarın sistem birimine veri ve komut girişini sağlar. Bilgisayarın daktilosu durumundadır.

Mouse : Bir yuva içinde haret eden bir kürenin çeperlere değmesiyle alınan sinyalleri sistem birimine ileten bir giriş aygıtıdır.

 

  1. ANA BİRİM

Bilgisayarın esas kısmıdır. Merkezi işlem birimi (CPU Central Processing Unit) ve belleğe (RAM Random Access Memory) sahiptir.

Merkezi işlem birimi : Giriş biriminden verileri alır ve programı istediği şekilde yani aritmetik ve mantıkla beraber işleyerek çıkış birimine verir. CPU`lar genellikle INTEL marka 80286, 80386, PENTIUM gibi kodlarla bilinen devrelerdir.

Bellek : CPU `ya bağlı bir veri deposudur. RAM kapasiteleri bilgisayarın saklayabileceği bilgi miktarıyla pek ilgili olmayıp yalnızca bilgisayarda kullanılan programların büyüklüğünü belirler. PC`lerdeki RAM kapasiteleri genellikle 16MB,32MB vs.. gibi ölçülerle ifade edilir.

 

  1. ÇIKIŞ BİRİMİ

Bilgisayarın ana biriminden veri almaya yarar. Çıkış birimi unsurları monitör (ekran) ve printer (yazıcı) dir.

Monitör : PC tipi bilgisayarların ekranları ortalama olarak enine 800 boyuna 600 noktadan oluşmaktadır. Ekran bilgisayardan çıktıları (bilgi ve verileri) görmemizi sağlar.

Printer : Bilgisayar çıktısını kağıda dökmeye yarayan çıkış birimidir.

 

BİLGİSAYARIN YARDIMCI AKSAMLARI

 

KASA (Tower) : Bilgisayarın iç aksamlarının konulduğu metel bir kutu şeklindedir.

 

HOPARLÖR : Bilgisayara girilen sesli bilgi veya verileri duymamızı sağlar.

 

TARAYICI (Scanner) : Optik okuyucusu sayesinde üzerine yerleştirilen resmi veya dökümanı okuyarak bilgisayarın merkezi işlem birimine  aktarır.

 

ANA KART (mother board) : İç aksamların üzerine monte edildiği bir aksamdır. CPU, RAM, Ekran kartı, Ses kartı, Modem vs.. ana kart üzerine monte edilen bazı aksamlardır.

 

EKRAN KARTI : Bu kart sayesinde bilgisayarın ekranına görüntü aktarılmaktadır.

 

SES KARTI : Bu parça sayesinde bilgisayarın hoparlörlerine ses aktarılabilmektedir.

 

MODEM : Birbirinden uzaktaki iki bilgisayarın bir telefon hattı ile veri alış verişi yapmasını sağlayan bir birimdir.

 

SABİT DİSK (HDD Hard Disk Drive) : Disketlerin bilgi depolama kapasiteleri düşük  olduğundan, onlardan daha fazla bilgi depolayabilen kayıt ortamları üretilmiştir. Bunlara sabit disk diyoruz. Sabit disk bilgisayarın sistem birimi içine yani ana karta yerleştirilmiştir.

 

DİSKET SÜRÜCÜSÜ (FDD) : Bilgisayar disketlerini çalıştırmaya yarar.

 

CD-ROM SÜRÜCÜSÜ (CD-ROM Drive) : CD`leri okuyan alettir.

 

BİLGİSAYARIN YARDIMCI ARAÇLARI

 

Disket (fllopy disk) : Az yer kaplayan bilgileri depolamaya yarayan bir dış bellektir

CD : Bir optik kayıt ortamıdır. Disketten farkı, daha fazla bilgi alabilmesi ve çok daha dayanıklı olmasıdır.

 

DERS #2

 

KLAVYEDEKİ İŞLEM TUŞLARININ TANIMI

 

 

Esc

 

Genelde bir önceki işleme dönmek için kullanılır.

 

 

 

 

Bu görüntüdeki tuşa TAB tuşu denilir.Programın özelliğine göre, kursörün bir kaç kolon ileriye gitmesini sağlar. Bazı programlarda, shift tuşuyla beraber kullanıldığı zaman kursörun bir kaç kolon geriye gitmesini sağlar.
Klavye küçük harf yazar konumdayken, SHIFT`le birlikte harf tuşlarına basılırsa, basılan harf büyük olarak yazılır. Çift karakterli tuşlara basılırsa, üstteki karakter yazılır. Klavye büyük harf yazar durumdayken, SHIFT`le birlikte harf tuşuna basılırsa, basılan harf küçük olarak yazılır.

 

CAPS

Lock

 

 

Harf tuşlarının büyük veya küçük harfe kilitlenmesini sağlar.

 

 

Kendisiyle birlikte basılan tuşun üçüncü karakterlerini basar. (Yanda            yada altta olan karakter)

 

PRINT

SCREEN

 

 

Dos tabanlı programlarda, ekranda bulunan görüntüyü aynen printerde çıkarır.

 

Num

Lock

 

Klavyenin sağındaki tuşların,  ok tuşları vs.. yada rakamlara kilitlenmesini sağlar.

 

Pause

Break

 

 

Program listesinin akışını, bir tuşa basıncaya kadar durdurur.

 

 

ENTER

Bilgisayara girilecek bilgilerin hafızaya aktarılması için gerekli olan tuştur. Yapılan işlemin tamamlanması onayını verir.

 

 

Yön tuşları; kursörün sağa sola, yukarı aşağıya ilerlemesini sağlar.

 

 

Insert

 

 

Insert tuşu açık olduğu zaman geçtiği karakterin üzerine yazar.

Kapalı oldugu zaman ise karakter ekler.

 

Delete

 

 

Kursörün sağındaki karakteri siler.

 

 

Back space

 

 

Kursörün solunda bulunan karakteri siler.

 

Home

 

 

Kursörü satırın başına götürür.

 

End

 

 

Kursörü satırın sonuna götürür.

 

 

Page Up

Ekranın üst kısmından bir ekranlık yazı getirir.

 

Page Down

Ekranın alt kısmından bir ekranlık yazı getirir.

 

Alt Gr

 

Kendisiyle birlikte basılan tuşun üçüncül karakterlerini yazar.

 

Klavyede bu şekle benzeyen tuş farenin sağ tuş görevini görür.

 

klavyede bu şekle benzeyen pencere tuşu ise ekrandaki start (başlat) menüsünü çalıştırır.

 

Space yani boşluk çubuğu ekrana boş karakter basar.

Burada değinilmeyen F1, F2, F3, F4, F5, F6, F7, F8, F9,….. ve Ctrl tuşlarının görevleri  her programda farklıdır.

WINDOWS`DA MOUSE`UN KULLANIMI

TEK TIKLAMA: Mouse`un sol tuşuna bir kez tıklama, hareket seçmeye yarar. Sağ tuşuna tek bir kez tıklanırsa sağ tuş menüsü çıkar.

ÇİFT TIKLAMA: Sol tuşa iki kez tıklanırsa, ayni anda hem hareket seçilmiş olur hem de uygulamayı çalıştırır.

SÜRÜKLEMEK: Pencereleri veya ikonları bir yerden bir yere taşımak demektir. Herhangi bir nesneyi hareket ettireceğimizde, fareyi istenilen nesnenin üzerine getirip, sol tuşuna basıp basılı tutarak hareket ettiririz. Nesne istenilen yere geldiğinde tuşu bırakırız.

SAĞ TUŞ: Windows`un hangi bir yerinde sağ tuşa basacak olursak, sağ tuş menüsü açılır. Bu menü, bulunduğumuz yer ile ilgili komutları içerir.

DERS #3

 WINDOWS A GİRİŞ

 WINDOWS nedir?

Windows DOS üzerinde çalışan Dos`tan daha kapsamlı bir işletim programıdır.

WINDOW (pencere) nedir?

Window, windows işletim sisteminin en temel unsurlarından biridir. Dörtgen şeklinde ve boyutları ayarlanabilir bir alan olan pencere, o an çalışmakta olan programın ekranda görüntülediği kısmı oluşturur. Ekranda ayni anda birden fazla pencere açık olabilir.

 

DESKTOP (masa üstü) nedir?

Windows ilk açıldığı zaman karşımıza çıkan ekrandır. Ayrıca desktop uygulama ve çalışma pencerelerinin de görüntüleme alanıdır. Desktop (masaüstü) ana görev çubuğunu da barındırır. Bunu ekranın alt kısmında bulabiliriz. En temel parçası ise START (başlat) tuşudur. Bu tuşa basıldığı zaman Windows 2000`in yada Windows`un hangi versiyonu (97,98,99,00) bilgisayarınızda yüklü ise ona ait pek çok uygulama ve komutunu içeren bir listeye ulaşılabilir. Görev çubuğunun diğer kısmında ise o an çalışmakta olan uygulamaların simgeleri görülebilir. Mesela takvim veya ses ayarları gibi.

 

WINDOWS`DAKİ DOSYA, KLASÖR VE ÖZEL KLASÖRLER

KLASÖR (FOLDER): Sarı renkte ikonlardır, dosyaları saklamaya yarar.

Bir klasörün içine nasıl girilir?

Sol mouse tuşuyla içeriğine bakılmak istenen klasörün üzerine iki kez tıklanır. Bir klasörün nasıl yaratıldıgını ise sağ tuş menüsünün içeriğinde göreceğiz.

DOSYA (FILE):Özel klasörler ve klasörler harici ikonlardır. Herhangi bir programın içerisindeki menü çubuğunda (taskbar) File yazan yere tıklayıp yani dosya menüsüne girerek, new yazan yere tıklayarak yaratılır.

DESKTOP`daki bazı özel klasörler ve ikonlar:

 

My Computer (benim bilgisayarım): Bilgisayardaki bütün hafıza birimlerini saklayan özel klasördür. Windows işletim sisteminde mouse tıklamaları kullanılır. Tipik bir my computer penceresinin içeriğinde;

3 1/2Floppy(A) yazan ikon disket çalıştırmak için kullanılır. Sol mouse tuşuyla iki kez tıklandığı zaman disketin içine geçeriz ve içeriğini görürüz.

(C:) yazılı ikona iki kez mouse`un sol tuşuyla tıkladığımız zaman Hard disk`e girmiş oluruz.

(D: ) yazılı ikona iki kez tıkladığımız zaman ise CD içerisine girmiş oluruz.

My Computer penceresi içerisinde bulunan diğer klasörler, bilgisayar ayarları ve  printer ayarları ile ilgilidir.

Recycle Bin (Geri dönüşüm kutusu): Dosya veya klasörlerimizi silmek için kullanılır. Silmek istediğimiz dosya veya klasörü  Recycle Bin`in içine koyarız. Recycle Bin`in içine koyduğumuz dosya veya klasörler işlevini yitirir. Ama geri almak mümkündür. Geri alınan dosya veya klasör eski işlevine dönebilir.

My Documents (Benim dökümanlarım): Windows`un sizin için yarattığı dökümanlarınızı koymaya yarayan özel bir klasördür. Herhangi bir programda çalışırken kaydetme işlemi yapacaksak, bilgisayar otomatik olarak my documents`e kaydeder.

Değişken olarak Desktop`unuzda (Masaüstü) başka özel klasörler bulunabilir.

Window (Pencere) boyutlarının ayarlanması:

Simge durumuna küçült: Açık olan pencereyi tekrar ihtiyacımız olana dek gizlemeye yarar. Yapmamız gereken tek şey, uygulamanın görev çubuğu üzerinde   bu işarete tıklamaktır. Bu işaretin adı minimize`dır.

Ekranı Kapla: İhtiyaç duyduğumuzda istenen bir pencerenin tüm ekranı kaplayacak boyuta çıkmasını sağlar.

Kapat : İşimiz biten bir pencereyi tamamen kapatmamıza yarar.

Önceki boyut: Ekranı kapla komutu verdiğimiz bir pencereyi tekrar eski boyutuna indirmemizi sağlar.

Bilgisayarı kapatmak (shut down) : Bilgisayarla işimiz bittiğinde; öncelikle fare ikonunu Start tuşuna götürüp sol tuşla bir defa tıklayarak ana menüye ulaşılır. Sonra da shut down şıkkını seçip ‘OK’ tuşuna tıklandığı zaman bilgisayarımız kapatılır.

 

DERS #4

DENETİM MENÜSÜ

 Açık olan her pencerede en üstte farklı renkte görülen kısmın yani BAŞLIK ÇUBUĞUNUN sol köşesinde yer alır.

Denetim menüsünde, açık olan programın logosu ve ismi yer almaktadır.bu menüye sağ veya sol mouse tuşlarından hangisiyle tıklarsak tıklayalım karşımıza çıkacak alt menü aynıdır.  Bu alt menüde:

Move (taşımak): move seçeriz,sonra yön tuşlarıyla pencereyi istediğimiz yere hareket ettirip enter`e basarız. Aynı işlemi mouse`un sol tuşunu başlık çubuğunun üzerinde basılı tutarak da yapabiliriz.

Size (boyut): size seçeriz, sonra yön tuşlarıyla  istediğimiz boyuta getirip enter`e basarız. Yine aynı işlemi mouse`un sol tuşuyla yapabiliriz.

Diğer seçenekler, yani minimize maximize ve close seçenekleri de, bir önceki dersimizde gördüğümüz; başlık çubuğunun sağ üst köşesindeki simgelerle aynı görevdedirler.

 TASKBAR (GÖREV ÇUBUĞU)

Çalışmakta olan her program (bilgisayarın otomatik olarak çalıştırdıkları da dahil olmak üzere), görev çubuğunda bir düğme ile temsil edilir. Aynı anda birden çok program çalışıyorsa, sadece bir tanesi aktif halde olabilir. Aktif halde olan programın görev çubuğundaki düğmesi daha açık renkte görülür.

TASKBAR`DA YER ALAN DİĞER SEÇENEKLER

START : Bilgisayara girip her türlü işlemi yapmak ve bilgisayarı kapatmak için kullanılır.

Start düğmesinin yanında bulunan simgeler Internet, Outlook express, e-mail ve eğer bilgisayarınız da yüklüyse Winamp (müzik kutusu) ile ilgili kısa yolları ifade eder.

Bu simgelerin yanında boş bir kısım yer alır. Eğer kullanıcı her hangi bir programda işlem yapıyorsa veya birden fazla pencere açıksa bu kısımda, açık olan tüm pencerelerin veya dosyaların kısa yollarını görebilir.

Taskbar`ın son kısmıda ise saat, ses, dil ve değişken olarak yüklenmiş otomatik işlem programlarını görmemiz mümkündür.

SAĞ TUŞ MENÜSÜ

Boş bir yere tıkladığımızda açılan sağ tuş menüsü:

Active desktop: Desktop`un nasıl görünmesiyle ilgilidir.

Arrange icons: Desktop`ta dağınık halde bulunan ikonları seçtiğiniz şekilde düzenler. Arrange icons yan menüsünde bulunanlar;

By Name: İkonları isme göre düzenler.

By Type: İkonları dosya tipine göre düzenler

By Size: Büyüklüğüne göre (bit, byte, MB cinsinden) düzenler.

By Date: İkonları yaratılış tipine göre düzenler.

Auto Arrange: İkonları otomatik olarak düzenler.

Line Up Icons: İkonları düz bir çizgi şeklinde dizer.

Refresh: Ekranı tazeler.

New: Bu seçenek yan menüsünde bulunan dosyalardan yeni bir tane yaratmaya yarar.

NOT:  Sağ tuş menüsündeki mat halde bulunan seçenekler belli koşullarda aktif (seçilebilir) hale gelir.

*** Bilgisayarda kullanılan ölçü birimleri: bit, byte, KByte, Mbyte, Gbyte ***

Bit: Bilgisayarda kotlamada kullanılan en küçük veri elemanıdır. (Fizikteki atom gibi)

Byte: Sayısal kodlamada kullanılan ve anlamlı bilgi içerebilen en küçük veri elemanıdır.

1  Byte  = 8 Bit

1 KByte = 1024 Byte (Kilo Byte)

1 Mbyte = 1024*1024 Byte (Mega Byte)

1 Gbyte = 1024*1024*1024 Byte (Giga Byte)

YENİ KLASÖR YARATMAK: New menüsünden ‘Folder’ seçeriz ve isim veririz. İsim verdikten sonra mouse`a tıklayıp kaydedilmesini sağlarız.

YENİ YAZI DOSYASI YARATMAK: New menüsünden ‘Text decument’ seçilir ve yaratılan dosyaya isim verilir. Daha sonra dosyanın üstüne sol mouse tuşuyla tıklanarak dosya açılır, yazı yazılır. Yazdığımız yazıyı kaydetmek için ‘FILE’ menüsünden ‘SAVE’ seçilir.

Properties: Ekranın görüntüsü ile ilgili özelliklerin ayarlanması için kullanılır.

Bir klasör veya dosyanın üzerine tıkladığımız zaman açılan sağ tuş menüsü:

OPEN

EXPLORE

FIND

SENT TO

CUT

COPY

CREATE SHORTCUT

DELETE

RENAME

PROPERTIES

 

OPEN: Bir klasörü veya dosyayı açmak için kullanılır. Dosya veya klasörün üstüne sol mouse tuşuyla çift tıkladığımız zaman da aynı sonuca ulaşabiliriz. (bir kaç özel durum hariç)

 

EXPLORE: Eğer üzerinde sağ tıklanan ikon klasörse, explore seçeneği görülür. Klasörün içeriğini detaylı pencerede gösterir. Bu detaylı pencereye ‘WINDOWS EXPLORER’ denir. Windows explorer, bilgisayarınızda bulunan bütün dosya ve klasörleri gösterir. Sol taraftaki bölümünden bir klasörün üstüne sol mouse tuşuyla bir kere tıkladığımız zaman sağ taraftaki bölümünde klasörün içeriğini görürüz.

FIND: Klasörün içinde arama yapmaya yarar. Aradığımız dosya veya klasörün adını ‘Named’ hanesine yazarak ‘Find now’ a tıklarız. ‘Containing text’ bölümüne ise bir dosya içinde geçen bir kelimeyi yazıp ‘Find now’ a basarak o kelimenin geçtiği dosyayı bulabiliriz. Yine sağ tuş menüsündeki find penceresinde ‘Include Subfolders’ yazan yere de tıklayarak (yani aferin işareti görüldüğü taktirde) arama yaparsak, klasör içinde klasör varsa onları da aramaya dahil ederek işlem yaparız. Seçili değilse klasör içindeki klasörler aramaya dahil edilmez.

 

SEND TO: Dosya veya klasörü, seçeneğin alt menüsündeki bölgelere göndermeye yarar.

 

CUT-PASTE (Kesip Aktarma): Dosya veya klasörü bulunduğu yerden başka bir yere taşımak için kullanılır. Dosya veya klasörün üzerindesağ tuşa tıklanır. Çıkan menüde ‘CUT’ seçilir (seçildiği an dosya veya klasör görüntüden kaybolur). Dosya veya klasörü taşımak istediğimiz yere gidilir ve sağ tuşa tıklanıp ‘PASTE’ seçilir. Böylece, dosya veya klasör eski yerinden yeni yerine aktarılmış olur.

 

COPY-PASTE (Kopyalayıp Aktarma): Dosya veya klasörü bulunduğu yerden başka bir yere daha kopyalamak için kullanılır. CUT-PASTE’deki işlemin aynisi uygulanır. Tek fark; CUT yerine COPY’ e tıklanır.

 

Create Shortcut: Dosya veya klasörün kısa yolunu yaratmaya yarar. Esas önemli olan kullanımı şöyledir;  Dosya veya klasörün bulunduğu yerde kısa yolunu oluşturmak istiyorsak sağ tuş menüsündeki ‘Create shortcut’ a tıklarız, eğer başka bir yerde kısa yolunu oluşturmak istersek dosyayı sağ mouse tuşuyla çeker, istediğimiz yere bırakırız. Çıkan menüde ‘Create shortcut(s) here’ seçeriz ve işlem tamamlanmış olur.

 

Delete: Dosya veya klasörü Recycle Bin’e göndermek için kullanılır. Dosya veya klasörü sol mouse tuşuyla çekip ‘Recycle Bin’ e atarsak da ayni sonuca ulaşmış oluruz. Aynı zamanda dosya veya klasörün üzerine sol tuşla bir kez tıklayıp klavyeden delete tuşuna basarak da aynı sonuca ulaşırız.

Rename: Dosya veya klasörün adını değiştirmek için kullanılır.

Properties: Dosya veya klasörün özelliklerini gösterir. Örneğin dosyanın büyüklüğü.

 

DERS #5

 

Özel klasörler üzerine tıkladığımız zaman açılan sağ tuş menüsü:

Özel klasörlerin hemen hepsinde sağ tuş menüsü farklıdır. Biz sadece My Computer ve Recycle Bin’e değineceğiz.

My Computer üzerindeki sağ tuş menüsü, normal klasörden farklı olarak, PROPERTIES MENÜSÜ sistemle ilgili bilgi, Bilgisayarın araçlarıyla ilgili bilgi ve profilleri içerir.

Recycle Bin üzerindeki sağ tuş menüsü, normal bir klasörden farklı olarak, EMPTY RECYCLE BIN seçeneğini içerir. Bu seçenek çöp kutusunu olduğu gibi boşaltıp, içindeki bilgileri tamamen yok eder. Geri dönüşümü yoktur. PROPERTIES seçeneğinde ise Recycle Bin’in kapasite ayarları yapılabilir.

 

START MENÜSÜ

Shut Down: Bilgisayarımızı güvenli bir şekilde kapatmamızı sağlar.

Log Off: Programımızı ve o an içinde bulunduğumuz oturumu kapatıp, yeni kullanıcıya yeni oturum açar.

Run: Çalıştırmak istediğiniz uygulamayı buraya yazarak yada ‘Browse’ dan seçerek çalıştırmaya yarar.

Kullanımı: Örneğin, C: yazıp OK tuşuna tıklayınız. Böylelikle HDD (Hard Disk Drive)` in içini görmüş olacaksınız.

Help: Windows için yardım seçeneğidir. Tıkladığınız konularda başvurabileceğiniz, çok kapsamlı olmayan bir kaynaktır.

Find: Bilgisayarınızda herhangi bir hafızada, klasörde yadaortamda aradığınız dosyaları bulmaya yarar. Windows 98 de Look in bölümünden arama yapmak istediğimiz alanı seçeriz, Windows 2000`de ayni işlemi Files or Folders… kısmına girerek arama işlemi yapabiliriz. Eğer adress defterimize kayıt yapmışsak People kısmından aradığımız kişiyle ilgili bilgiyi bulabiliriz. FIND Menüsündeki diğer bölümler internet ve e-mail`le ilgilidir.

Settings: Bilgisayarın ayarları ile ilgilidir, mesela Control Panel…..

Documents: Bilgisayarımızdaki dökümanları içerir. Menünün üst kısmında yer alan My document Desktop`daki My document`le aynı şeyi ifade eder. Menünün alt kısmındakiler ise, en son işlem yaptığımız dökümanların kısa yollarını görmemizi sağlar. Bu dökümanlara burdan girmemiz de mümkündür.

Favourites: Sık kullandığımız internet adreslerinizi ve dosyalarınızı buraya koyup, kendinize kolay kullanım sağlamak içindir. Detaylı olarak internet dersinde işlenecektir.

Programs: Bilgisayarımızdaki tüm programların ikonları buradadır. Yani istediğimiz programa bu menüden girebiliriz. Programs menüsünde grup ikonlar da vardır. Örneğin, Accessories (donatılar): bu grup menüsünde, Word Pad, Paint, Note Pad (not defteri), Imaging (resim), Calculator (hesap makinesi) gibi uygulamalar bulunmaktadır.

 

Start menüsünün üst kısmında yer alan seçenekler değişkendir.

DERS #6

 

MICROSOFT OFFICE`E GİRİŞ

 Microsoft office nedir?

Microsoft office, Microsoft Firmasının üretmiş olduğu, windows altında çalışan programlar topluluğunun genel adıdır. Microsoft office, içerisinde bir çok farklı amacı olan program bulundurur. Bu programlardan bazıları şunlardır:

 

  1. Microsoft Word
  2. Microsoft Excell
  3. Microsoft Powerpoint
  4. Microsoft Access
  5. Microsoft Outlook
  6. ………….

 

Microsoft Word

Temel işlevi bilgisayarımızda yazılarımızı yazmayı sağlamaktır. Geniş kapsamlı bir yazı editörü olup, işlerimizi kolaylaştıran birçok özelliği vardır. Microsoft Word`ü açmamızın yolu :  START             PROGRAMS             MICROSOFT WORD  menülerini seçmektir. Microsoft Word açıldığı zaman karşımıza, yukarıda menüleri olan beyaz bir pencere çıkar. Pencerede gördüğümüz beyaz bölüm, bildiğimiz A4 kağıdı (sınav kağıdı) boyutunun ekrandaki görüntüsüdür. Bütün yazılarımız klavye ve mouse yardımıyla buraya yazılacaktır.

Microsoft Word içindeki menüler:

Word penceresinin en üst kısmında (daha önceki dersimizde gördüğümüz) başlık çubuğu, hemen altında görev çubuğu ve görev çubuğunun altında ise burda yer alan menülerin kısa yollarını simgelerle gösteren bir çok işlemi çabuklaştıran menü çubukları yer alır.

NOT: Başlık çubuğu ve görev çubuğu her açılan pencerede aynidir.

File menüsü:

New: File menüsünden NEW seçilir ve böylece yeni bir sayfa açılır. Eğer açık olan bir sayfamız varsa ve new seçeriz eski sayfayı alta geçirip üzerine yeni sayfayı açar fakat eski sayfayı kapatmaz. Bu da gösteriyor ki birden fazla açık sayfa varken de işlem yapabiliriz. Ayrıca pencere ayarlarıyla da bu açık sayfaları, küçültebilir, ihtiyacımız olana kadar gizleyebilir veya kapatabiliriz.

Open: Bu seçenek, daha önce yaratmış olduğumuz bir word dökümanını, tekrar açmak yada üzerinde değişiklik yapmak amacıyla kullanılır. Open seçeneğine tıkladığımız zaman, karşımıza ‘Open Dialog’ penceresi çıkar. Pencerenin orta kısmında hangi özel klasörü açmışsak, o klasörde kayıtlı olan dosyalarımız ve klasörlerimiz karşımıza çıkar. Örneğin My Documents de kayıtlı bir Word dosyamız varsa ‘Look in:’ yazan kısmın içerisinden My Documents`i seçtiğimizde ekrana My Documents de kayıtlı olan dosya ve klasörler çıkar ve bizim aradığımız dosya hangisi ise onun üzerine mouse`un sol tuşuyla çift tıkladığımızda yada tek tıklayıp aşağıda ‘Open’ yazan yere tıladığımızda dosyamız açılmış olur.

NOT: Microsoft Word penceresinde sadece Word`de kayıtlı dosyaları açar ve gösterir.

Close: Bu seçenek, Word sayfası olarak açık olan dökümanlarımızı kapatmamıza yarar. Word`ü kapatmaz.

Save: Dökümanlarımızı kaydetmeye yarar. Eğer önceden kayıtlı bir döküman üzerinde işlem yapıyorsak, File`dan save`e girip bir kez tıklamamız yeterli olacaktır. Ayni işlem menü çubuklarındaki, üzerinde disket işareti olan düğme ile de (üzerine bir kez tıklayarak) yapılabilir. Eğer yeni bir dosya açmışsak, save seçeneğine tıkladığımız zaman karşımıza Open seçeneğindeki gibi ‘Open Dialog’ penceresi çıkacak fakat tek farkı open tuşunun bulunduğu yerde Save yazar ve ‘File name’ kısmına dosyamıza vermek istediğimiz ismi yazarak, bu kez de ‘Save’ yazan yere tıkladığımızda dosyamızın istediğimiz isimde kayıtlı olduğunu başlık çubuğunda görürüz.

Save As: Bu seçenek, dökümanlarımızı bulunduğu yerden farklı bir yere kaydetme veya dökümanımızın ismini değiştirmeye yarar. Örneğin, My Documents`de Yelim isimli bir word dosyamız varsa, bu dosyayı açıp, üzerinde değişiklik yaptıktan sonra ayni isimle kayıtlı kalmasını istiyorsak save seçeneğine tıklamamız yeterlidir. Ama Yelim isimli word dosyamızı açıp üzerinde değişiklik yaptıktan sonra ismini de değiştirmek istiyorsak File menüsündeki Save As seçeneğine tıklarız ve karşımıza yine Open Dialog penceresi açılır. Burda yine File Name: yazan yere, imlecimizi getirip tıklayarak dosyamıza vermek istediğimiz ismi yazarız ve Save yazan yere tıklayarak hem dosyamızı tekrar kaydetmiş hem de ismini değiştirmiş oluyoruz. Ayni zamanda kaydetmek istediğimiz yeri de ayni yerden değiştirebiliyoruz.

Versions: Yazdığımız yazıya yeni versiyon eklememize yarar. Her dosyanın Versiyonu kendine aittir, ancak o dosya açıldığı zaman versiyonu da görülebilir. Örneğin, yazıyı yazdığımız zaman  o yazıyı 1. versiyon olarak, değişiklik yaptığımız zaman ise 2. versiyon olarak kaydedebiliriz. Dosyamızı kapattıktan sonra tekrar açıp versiyon seçeneğine girdiğimiz zaman daha önce kaç değişiklik yapmışsak hepsini görebiliriz ve istediğimizi açıp ordan yazı yazmaya devam edebiliriz.

Page Setup: Bu seçenek, sayfamızın ayarlarını yapmak için kullanılır. Bu seçeneğe girdiğimiz zaman karşımıza Page Setup penceresi açılır. Bu pencere 4 bölümden oluşur.

Margins: Sayfanın üst, alt, sağ ve sol boşluklarını ayarlamak için kullanılır. Margins bölümünde yer alan; TOP hanesi sayfanın üst boşluk ayarı, BOTTOM alt ayarı, LEFT sol ayarı, RIGHT sağ ayarı gösterir. Yine margins bölümünde ek sayfa ayarları bulunmaktadır. ‘Gutter’ hanesi Gutter Position kısmında left işaretli ise soldan ayar yapar, eğer Gutter Position kısmında top işaretli ise üstten ayar yapar. Header ve Footer ise sayfa numarası, tarih ve buna benzer logolar için ayarlama yaparken kullanılır. Bunların altındaki  Mirror margins ve 2 pages per sheet printout alırken seçtiğimiz kağıda göre ayar yapmak için kullanılır.

Paper Size: Page Setup bülümünün bu kısmı, kağıt boyutlarımızı ve kağıdın dik yada yatay kullanılmasıyla ilgili ayarları yapmamız için kullanılır. Paper size yazan yerdeki aşağıyı gösteren ok işaretini tıklayarak, istediğimiz kağıt ölçüsünü seçeriz. Hemen altındaki kısım, seçtiğimiz kağıdın genişlik (WEIGHT) ve yüksekliğini (HEIGHT) gösterir, ayrıca burdan genişlik ve yükseklik değiştirilebilir. Burdan sonra gelen Orientation kısmında ise sayfamızın dik olarak çıktısını (printout) almak istiyorsak Portrait şıkkını tıklayarak, yatay olarak çıktısını almak istiyorsak Landscape şıkkını tıklayarak printout alabiliriz.

Paper Source: Bu kısım kullanacagımız kağıt cinsleriyle ilgili olduğu için burda yapacağımız bir işlem yoktur.

Layout (sayfa görünüşü): Bu kısımda bizi ilgilendiren sadece Line Number (çizgi numarası) ve Borders (kenarlar) şıklarıdır. Line number şıkkı tüm satırlara numara vermek için kullanılır. Tıkladığımız zaman karşımıza daha küçük bir pencere çıkıyor ve burdan Add Line numbering yazan yerin solundaki kutucuğa tıklarız ve altta sönük olan şıklar kullanılır hale gelir. Start at (başlat) şıkkı, numaraların kaçtan başlamasını istiyorsak ordan başlatır. From text şıkkı numaraların yeri için ayar yapar. Count by şıkkı numaraların aralarındaki boşluk için, yani kaç satır aralıkla yazılması gerektiğini ayarlamamız için kullanılır. Bu şıkların yan tarafında yer alan NUMBERING kısmından da; Restart each page (her sayfanın başından tekrar numara ver) şıkkına tıklarsak dosyamızın içindeki her sayfanın başından tekrar numara vermeye başlar, Restart each section (her paragrafın başından tekrar başla) şıkkını tıklarsak dosyamızdaki her paragrafın başından tekrar numara vermeye başlar, Continous (sürekli) şıkkını tıklarsak dosyamızdaki tüm sayfalara, ilk sayfadan başlayarak son sayfaya kadar her satıra numara numara verir.  Borders şıkkı dosyamızın istediğimiz yerlerine çizgi veya çerçeve koymaya yarar. Ayni işlem görev çubuğundaki bir diğer menü olan FORMAT Menüsünde Borders and Shading olarak bulunmaktadır ve bunun görevlerini format menüsüne geldiğimiz zaman işleyeceğiz.

Print Preview: Bu bölüm, dosyamızın çıktısını almadan önce nasıl göründüğünü kontrol edebilmemiz içindir. Ayni işlemi menü düğmelerinin bulunduğu yerde üzerinde bir kağıt ve büyüteç olan yere tıkladığımız zaman da print preview görebiliriz.

Print: Dökümanlarımızı yazıcıya göndermeye yarar. Print penceresinin orta kısmındaki seçeneklerden All seçeneğini işaretlersek tüm sayfaları, Current page seçeneğini işaretlersek en son işlem yaptığımız yani ekranda görülen sayfayı alttakı OK tuşuna basarak çıktı olarak alabiliriz. Pages seçeneğini işaretleyip yanındaki kutuya, dosyamızın içerisinde,sadece çıktısını almak istediğimiz sayfanın numarasını yazarak da printout alabiliriz. Print penceresinin diğer bir özelliğide istediğimiz kadar ayni sayfaları çoğaltarak çıktı alabilmemizdir. Bu işemi ise Number of copies seçeneğine kaç kopya istiyorsak, o rakamı yazarak yapabiliriz. Ayrıca Properties düğmesine tıklayarak karşımıza çıkan ek print penceresinden de kartuşun nasıl mürekkep harcayacağını da belirtebiliriz. Bu pencerede var olan Best (mürekkebi en fazla kullanan), Normal (orta derece), Econfast (ekonomik) seçeneklerini kullanarak bu işlemi ok tuşuna tıklayarak tamamlarız. Print alma işlemini normal mürekkep harcayarak, menü çubukları kısmında üzerinde printer simgesi bulunan düğmneye tıklayarak da yapabiliriz

Sent to: Daha önce sağ tuş menüsünde gördüğümüz sent to işlemiyle aynidir. Yani dosyamızı veya dökümanımızı sent to menüsünde yer alan bölgelere göndermeye yarar.

Properties: Dökümanımızın özellikleri ile ilgili her türlü bilgiyi görebilmemizi sağlar. Örneğin, General bölümünde dosyamızın tipini (type) yani hangi programda hazırlandığını, yerini (location), boyutunu (size), ilk ne zaman kayıt edildiğini ,en son ne zaman işlem yapılıp kaydedildiğini properties bölümünden görebiliriz.

Exit: Açık olan pencereyi kapatmak içindir. Daha önce gördüğümüz başlık çubuğunun sağ üst köşesindeki çarpı işareti yada denetim menüsündeki close seçeneği ile de ayni işlemi yapabiliyoruz.

 

NOT: Properties seçeneğiyle exit seçeneği arasında kalan bölge de ise en son açtığımız bir kaç dökümanımızın hangi sürücü ve hangi dosyanın altında  yer aldığını görebiliriz  ve ordan da tıklayarak o dökümanlarımızı açabiliriz.

DERS #7

Edit menüsü

 Edit sözcüğünün kelime anlamından da anlaşılacağı gibi düzen demektir. Bu menü genel olarak, yazılarımızın düzeni ile ilgilidir (dikkatinizi çekerim sayfa düzeni değil yazı düzeni ile ilgilidir).

 

Undo: Yaptığımız en son işlemi geri alır. Ayni işlem menü çubuklarında yer alan, üzerinde sola dönük ok olan düğmeye tıklayarak da yapılır. Bu düğmenin hemen sağında bulunan Redo düğmesi ise Undo ile geri aldığımız işlemi öne alır yani ekrana geri getirir.

Cut-Paste: Normalde bu seçenekler edit menüsünde sönük gürülürler. Ancak kesip aktarmak istediğimiz karakterleri seçerek yani mouse`un sol tuşunu kullanarak boyarsak, edit menüsüne girip Cut seçeneğine tıklayarak, istediğimiz şeyleri alır ve tekrar Paste seçeneğini kullanarak götürmek istediğimiz yere bırakırız. Ayni işlemi, menü çubuklarındaki üzerinde makas şekli bulunan düğme ile, seçilmiş karakterler kesilip, imleci aktarmak istediğimiz yere getirerek, makas işaretli düğmenin 2 düğme sonrası olan Paste düğmesine tıklayarak aktarırız. Diğer taraftan ayni işlem sağ tuş menüsünde de gördüğümüz cut-paste işleminin de aynisidir.

Copy-Paste: Bu seçenek de sönük olarak görülür ama seçilmiş karakterlerimiz varsa, normal, yani diğer seçenekler gibi görülür. Bu seçenek kopyalamak istediğimiz karakterleri cut-paste deki işlemlerin aynisini yaparak tekrarlanır. Tek fark kesme işlemi değil kopyalama işlemi yapılmasıdır. Copy-Paste işlemini sağ tuş menüsünden ve menü çubuklarında, makas işaretli düğmenin hemen yanındaki, üzerinde üst üste yazılı sayfa bulunan düğmeye ve Paste düğmesine tıklayarak da yapılır.

Clear: İmlecin bulunduğu yerin sağındaki karakteri silmeye yarar. Yani klavyedeki Delete tuşuyla ayni görevdedir.

Select All: Yazılı olan tüm metni şeçmeye yarar.

Find: Yazı içinde arama yapmaya yarar. Edit menüsünde yanında dürbün işareti olan seçenektir. Bu seçeneği tıkladığımız zaman karşımıza find penceresi çıkar. Burda, Find what yazan yere bulunmasını istediğimiz şeyi yazarız ve bu pencerenin altında yer alan ‘Find Next’ tuşuna tıklayarak aradığımız şeyden kaç tane varsa hepsini sırayla tek tek görebiliriz.

Replace: Yazı içerisinde arama yapıp (file), istediğimiz cümle, kelime, harf yada herhangi bir karakteri değiştirmemize yarar.

Go To: Seçtiğiniz sayfa veya bölgeye girmeye yarar. Bu seçenek Find penceresinde ve Replace penceresinde de yer alır ve ayni görevdedir. Bu seçenek özellikle uzun dosyalarda yardımcıdır. İmlecin gitmesini istediğiniz yeri belirleyip + işareti ile bulunduğunuz yerden öne – işaretiyle geriye gidebilirsiniz.

Örnek: Yazdığımız yazıda Çiler kelimesi birkaç yerde geçiyorsa, ve onun Yelim olarak değişmesi gerekiyorsa, ilk işimiz edit menüsünden Find seçeneğine girerek Find what yazan yere Çiler yazıp Find Next`e tıklayarak kaç tane olduğunu ve nerelerde olduğunu görürüz. Değiştireceğimiz de ise, ya yine find penceresinde yer alan Replace tuşuna tıklayarak yada edit menüsündeki Replace seçeneğine girerek, yine Find What yazan yere Çiler,m Replace With yazan yere Yelim yazarak Replace All tuşuna tıklayarak, tüm Çiler yazan yerleri Yelim olarak değiştirmiş oluyoruz.

DERS #8

View menüsü

 View görünüş demektir. Yani dosyamızın görünüşü ile ilgili her şey bu menüden ayarlanır.

 Normal: Bu seçeneğe tıkladığımız zaman, tüm ekranı kaplayan normal bir sayfa olarak görüntü elde ederiz ve sayfa ayırımları çizgi halindedir.

Web layout: Web sayfası görüntüsü verir. Yani sayfa ayırımı yoktur. Bu seçeneği internet`e aktarma yaparken kullanabiliriz.

Print layout: Çıktı şeklinde sayfaları ayırarak gösterir.

Toolbars (Eşya çubuğu): Yan menüsünde bulunan seçenekler, yapılmak istenilene göre seçilir. Menü çubukları dediğimiz bölümde hangisini görmek istiyorsak, onların üzerine tıklayarak seçeriz. Örneğin, ‘Standard’ seçeneğine tıklayıp, yanındaki aferin işaretini kaldırarak bizim görev çubugu dediğimiz kısmı ekrandan kaldırmış oluruz. Tekrar bu menüye girip işaretlersek geri yerine getirmiş oluruz.

Ruler (Cetvel): Sayfamızın üzerindeki cetvel demektir. Eğer yanındaki aferin işaretini kaldırırsak, cetvel kaybolur.

Document Map (Döküman haritası): Dosyamızdaki bilgilere daha kolay ulaşabilmemiz için, ekranın sol tarafında bir harita oluşturur.

Header And Footer: Dosyamızın başına veya sonuna ek bir bölüm demektir. Örneğin, sayfanın sonuna sayfa numarası koyabilmek yada başına tarih koyabilmek için kullanılır.